Olympische Spelen 2008.html



Spelen van de XXIXe Olympiade

Gehouden in Peking, China Deelnemende landen 204 Deelnemende atleten 11.028 Evenementen 302 in 28 sporten Openingsceremonie 8 augustus 2008 Sluitingsceremonie 24 augustus 2008 Officiële opening door President Hu Jintao Atleteneed Zhang Yining (tafeltennis) Jury-eed Huang Li Pei Olympische vlam Li Ning (turnen) Vorige Spelen 2004: Athene (Griekenland) Volgende Spelen 2012: Londen (Verenigd Koninkrijk)

De Olympische Zomerspelen van de XXIXe Olympiade werden gehouden in Peking, de hoofdstad van de Volksrepubliek China. Het was de 26e editie van de Zomerspelen die duurden van 8 tot en met 24 augustus 2008. Er deden 204 landen mee. Aansluitend werden in Peking van 6 tot en met 17 september de Paralympics gehouden.

bewerk Toewijzing

Aftelklok Olympische Spelen 2008

Sportlocaties in Peking

Het Nationale Stadion van Peking

Protest tijdens de fakkeloptocht in Parijs

Een scène uit de openingsceremonie

Zwemmer Michael Phelps, de koning van de Spelen met acht keer goud

De vijf fuwa-mascottes

Peking werd op 13 juli 2001 in Moskou door het Internationaal Olympisch Comité gekozen als de gastheer voor de Olympische Spelen van 2008.

Daarbij werd de stad verkozen boven de andere kandidaten Istanboel (Turkije), Osaka (Japan), Parijs (Frankrijk) en Toronto (Canada). In een eerder stadium was de kandidatuur van Bangkok, Havana, Caïro, Kuala Lumpur en Sevilla al afgewezen door het IOC. Het zijn na Tokio (1964) en Seoel (1988) de derde Zomerspelen in Azië.

bewerk Controverse

De toewijzing van de Spelen aan China is controversieel in sommige kringen wegens de politieke situatie en de mensenrechtenschendingen. Amnesty International meldde zowel in april 2007 als in juli 2008 dat in de aanloop naar de Spelen de situatie voor terdoodveroordeelden en buitenlandse journalisten in China verbeterd is, terwijl de repressie tegen eigen journalisten en activisten juist is toegenomen.^[1][2]

Uit een onderzoek van Play Fair 2008^[3], een organisatie van vakbonden en actiegroepen, blijkt dat er ook een boel mis zou zijn bij de productie van spullen die ter gelegenheid van de Spelen in Peking gemaakt worden, zoals petjes, tassen en pennen. In de Chinese fabrieken zou kinderarbeid voorkomen en nog niet de helft van het minimumloon worden betaald. Het Organisatiecomité van de Spelen heeft aangekondigd de genoemde bedrijven te onderzoeken.^[4]

In maart 2008 werd aangekondigd dat het Nederlandse parlement een hoorzitting zou houden over de verhouding tussen de Spelen en de mensenrechtensituatie in China.^[5] Het kabinet-Balkenende IV besloot om de hoogste afgevaardigden Minister-President Jan Peter Balkenende en staatssecretaris Jet Bussemaker van sport naar de officiële opening van de Olympische Spelen te sturen. Ook kroonprins en IOC-lid Willem-Alexander en Prinses Máxima besloten de Olympische Spelen 2008 bij te wonen.

Namens het IOC gaf Hein Verbruggen aan dat de berichtgeving omtrent de mensenrechtensituatie in China overtrokken is geweest en berichtte: "we weten uit ervaring dat de pers in de week voor de Spelen, als er nog niet wordt gesport, onderwerpen zoekt. En als je het niet kunt hebben over gebouwen die nog niet gereed zijn, komen de bekende thema’s als mensenrechten, milieu en gesloten websites voorbij.^[6]

bewerk Fakkeltocht

De estafette met de olympische fakkel die van Athene naar Peking werd gebracht, leidde door het Himalayagebergte. Daarbij werd de fakkel door een groep van 80 speciaal getrainde bergbeklimmers ook naar de top van de Mount Everest gebracht. In steden als Londen en Parijs werd de fakkeltocht door enkele demonstranten aangegrepen om te protesteren tegen het, in hun ogen, weinig democratische gehalte van het land en de mensenrechtenschendingen.

bewerk Openingsceremonie

De openingsceremonie vond plaats op 8 augustus 2008 (de speciale dag: 8/8/8) in het Vogelnest, het hoofdstadion van de Spelen dat werd ontworpen door het architectenbureau Herzog & de Meuron. Het evenement duurde iets meer dan vier uur en er waren 60.207 tickets verkocht voor de opening. De kostprijs van het gebeuren bedroeg zo'n slordige € 60 miljoen (= circa 650.136.000 yuan). De regie van de spectaculaire openingsceremonie was in handen van de Chinese filmregisseur Zhang Yimou.

Tijdens de ceremonie werden de vier belangrijkste Chinese uitvindingen uitgebeeld in een klank- en lichtspel met aangepaste choreografie, te weten het buskruit, het papier, de zijde en het kompas. Na de voorstelling van de Chinese cultuur mochten 204 landen met hun vlag en hun delegatie het stadion betreden. Eigenlijk zouden er 205 landen hun opwachting maken maar Brunei werd uitgesloten van deelname omdat de 2 deelnemers niet ingeschreven waren. Nadat alle landen voorgesteld waren hielden IOC voorzitter Jacques Rogge en Chinese president Hu Jintao hun toespraak.

Vervolgens werd de Olympische vlag het stadion binnengedragen. De voormalige Chinese turnkampioen Li Ning kreeg de eer om het Olympische vuur te ontsteken. Hierbij zweefde hij op spectaculaire wijze aan een kabel al lopende met zijn fakkel langs het stadiongewelf omhoog en ontstak de reuzenfakkel boven op het stadion. Aansluitend volgde een slotvuurwerk van ongekende omvang vanaf het stadion en in de hele stad.^[7]

Nog nooit eerder waren er zoveel staatshoofden, regeringsleiders en andere hoogwaardigheidsbekleders naar de openingsceremonie van de Olympische Spelen getrokken. In totaal waren er een recordaantal van meer dan 80 staatshoofden uit de hele wereld aanwezig bij de Olympische Spelen 2008.^[8]

Zie ook de Lijst van vlaggendragers op de Olympische Zomerspelen 2008 voor de vlaggendragers per land en de volgorde van binnenkomst per land.

bewerk Slotceremonie

De slotceremonie vond plaats op 24 augustus 2008. De regie was opnieuw in handen van de Chinese filmregisseur Zhang Yimou. In zijn afsluitende toespraak kwalificeerde de voorzitter van het IOC, de Belg Jacques Rogge, de Spelen als truly exceptionnal Games^[9] (waarlijk uitzonderlijke Spelen)^[10].

Tijdens de slotceremonie werden de vlaggen van alle deelnemende landen een laatste keer het stadion binnengedragen. Ook mochten alle atleten het stadion binnenlopen. De medailles voor de marathon bij de mannen waren de laatste van deze Spelen en werden tijdens de ceremonie uitgereikt. Vervolgens werden de speeches gehouden en werd de vlam gedoofd. Hierbij werd een verwijzing gemaakt naar het vertrek van de atleten met het vliegtuig waarbij ook een vluchtschema werd afgebeeld. De Griekse en de Britse vlag werden gehesen en de Olympische vlag gestreken. Deze werd overgedragen aan Boris Johnson, burgemeester van Londen, de volgende gaststad van de Zomerspelen. Men gaf ook een voorsmaakje voor die Spelen van 2012, waarin onder meer de voetballer David Beckham een rol in had. Vervolgens zongen Plácido Domingo en de Chinese operazangeres Song Zuying het duet "The Flame of Love", dat speciaal voor de Spelen was geschreven. Een levende toorts en veel vuurwerk sloten de ceremonie af.

bewerk Hoogtepunten

• De Amerikaanse zwemmer Michael Phelps wint acht gouden medailles tijdens deze Spelen. Hiermee overtreft hij een andere zwemlegende, zijn landgenoot Mark Spitz die in München 1972 er zeven wist te winnen.
• Michael Phelps wordt de meest succesvolle olympiër ooit. Zijn totaal aantal gouden medailles komt samen met die van Athene 2004 op 14. Hij gaat op de lijst van succesvolste medaillewinnaars op de Olympische Zomerspelen turnster Larissa Latynina, sprinter-verspringer Carl Lewis, hardloper Paavo Nurmi en zwemmer Mark Spitz voorbij, die op negen keer goud staan. In Athene won Phelps ook nog 2 keer brons, zodat zijn totaal aantal medailles op 16 komt. Alleen Latynina won een groter aantal medailles; 18 in totaal. Phelps kondigt aan door te willen gaan tot de Spelen van Londen.
• De Jamaicaanse sprinter Usain Bolt schudt in de finale van de 100 m met gemak de concurrentie van zich af en loopt een nieuw wereldrecord van 9,69. Het is voor Jamaica de eerste gouden medaille op de sprint in de olympische geschiedenis. Het is ook de eerste keer dat in een olympische finale zes sprinters onder de tien seconden blijven. Churandy Martina van de Nederlandse-Antillen wordt in de finale vierde. Ook op de 200 m loopt Bolt een wereldrecord, hij klokt 19,30, 0.02 sneller dan het oude record van Michael Johnson van Atlanta 1996.

bewerk Prestaties Nederlandstalige landen

bewerk Arubaanse prestaties

Zie Aruba op de Olympische Zomerspelen 2008 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Aruba neemt deel met twee sporters. De judoka Fiderd Vis verliest in de eerste ronde. De zwemmer Jan Roodzant wordt op de 100 meter vrij 53e van de 64 deelnemers.

bewerk Belgische prestaties

Zie België op de Olympische Zomerspelen 2008 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

België heeft in Peking weinig succes. Een aantal sporters is dicht bij het podium, maar haalt het net niet. De Spelen worden op de laatste atletiekdagen toch nog goed afgesloten. Met goud voor hoogspringster Tia Hellebaut en zilver op de 4 x 100 meter bij de vrouwen.

Minister Bert Anciaux noemt de prestatie van de Belgen in Peking 'fantastisch en de max', maar IOC-voorzitter Jacques Rogge is kritischer. Hij vindt dat België beter kan. "Eens moeten we tussen tien en vijftien medailles kunnen bemachtigen".^[11]

Sport	Olympiër	Discipline	Medaille
Atletiek	Tia Hellebaut	Hoogspringen (v)
Atletiek	Olivia Borlée Kim Gevaert Hanna Mariën Élodie Ouédraogo	4x 100 m (v)

• Tia Hellebaut wint met een sprong van 2,05 m goud op het onderdeel hoogspringen voor vrouwen. Het is tevens een nieuw nationaal Belgisch outdoorrecord. Hellebaut is de eerste Belgische vrouw die ooit goud in het atletiek wint.
• Het estafetteteam bestaande uit Olivia Borlée, Kim Gevaert, Hanna Mariën en Élodie Ouédraogo wint zilver op de 4 x 100 meter voor vrouwen.
• De Belgische mannenploeg bestaande uit Arnaud Ghislain, Cédric Van Branteghem en de tweelingbroers Jonathan en Kevin Borlée (broers van zilveren sprintster Olivia Borlée) levert een zeer goede prestatie. Het Belgische viertal realiseert op de 4 x 400 m estafette voor mannen voor het eerst in de historie een tijd binnen de 3 minuten en wordt vijfde in 2.59,37, een verbetering met bijna 2,8 seconden van het pas twee maanden oude Belgische record (3.02,13), dat hetzelfde team eerder in zijn serie overigens al had teruggebracht tot 3.00,67.
• Het voetbalelftal wordt vierde. Na een moeizame start in de groepsfase wordt in de kwartfinale van Italië gewonnen. In de halve finale is Nigeria te sterk en in de strijd om het brons moet de meerdere worden erkend in Brazilië.
• De judoprestaties vallen tegen. Voor het eerst in zeer lange tijd wordt geen enkele medaille gewonnen.

bewerk Nederlandse prestaties

Zie Nederland op de Olympische Zomerspelen 2008 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nederland behaalt op deze Olympische Spelen 16 medailles, waarvan zeven keer goud. Een aantal favorieten weet niet te winnen, maar daar tegenover staan verrassende kampioenen en andere medaillewinnaars. Alleen in 2000 in Sydney werd vaker goud behaald. De door het NOC*NSF beoogde top 10 positie in de medaillespiegel wordt net niet gehaald. Nederland eindigt op de 12e plaats. Wat opvalt is dat de gouden medailles telkens door andere sporters cq. teams worden gewonnen. Zo kwamen in Sydney 8 gouden medailles bij drie sporters terecht.

Sport	Olympiër(s)	Discipline	Medaille
Hockey	Olympisch team	vrouwen
Paardensport	Anky van Grunsven	dressuur
Roeien	Marit van Eupen Kirsten van der Kolk	lichte dubbeltwee (v)
Waterpolo	Olympisch team	vrouwen
Wielersport	Marianne Vos	puntenkoers (v)
Zwemmen	Estafetteteam	4x 100 m vrij (v)
	Maarten van der Weijden	10 km open water (m)
Judo	Deborah Gravenstijn	tot 57 kg (v)
Paardensport	Imke Schellekens-Bartels Hans Peter Minderhoud Anky van Grunsven	dressuur team
Roeien	team Holland Acht	acht (v)
Zeilen	Lobke Berkhout Marcelien de Koning	470-klasse (v)
	Mandy Mulder Annemieke Bes Merel Witteveen	yngling-klasse (v)
Judo	Ruben Houkes	tot 60 kg (m)
	Elisabeth Willeboordse	tot 63 kg (v)
	Edith Bosch	tot 70 kg (v)
	Henk Grol	tot 100 kg (m)

• Maarten van der Weijden wint de 10 km openwaterzwemmen. Een bijzondere prestatie, omdat bij hem in 2001 acute lymfatische leukemie werd geconstateerd. Na vier succesvolle chemokuren en een stamceltransplantatie werd hij uiteindelijk genezen verklaard. Hij wordt door lezers van de site van het NOC*NSF gekozen om de Nederlandse vlag tijdens de sluitingsceremonie te dragen.
• Anky van Grunsven wint voor de derde keer op rij de dressuur. Net als vier jaar geleden doet ze dit samen met haar paard Salinero, terwijl ze dat in 2000 met Bonfire deed. Van Grunsven wordt hiermee de vierde vrouw die driemaal Olympisch goud wint in dezelfde individuele discipline.
• Het waterpoloteam wint verrassend goud. Het herstelt zich sterk van een zwak optreden in de groepsfase.
• Marit van Eupen en Kirsten van der Kolk (lichte dubbel-twee), het vrouwenhockeyteam, Marianne Vos (puntenkoers) en het estafetteteam bij de vrouwen (4x100 meter vrije slag zwemmen) presteren naar verwachting en winnen goud.

bewerk Nederlands Antilliaanse prestaties

Zie Nederlandse Antillen op de Olympische Zomerspelen 2008 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Namens de Nederlandse Antillen doen drie sporters mee aan de Spelen. Twee eindigen in de achterhoede, maar atleet Churandy Martina laat van zich horen. Op de 100 meter en 200 meter sprint verbetert hij het ene nationale record na het andere. Op de 100 meter wordt hij vierde en op de 200 meter lijkt hij zelfs naar zilver te lopen. Na afloop van zijn race wordt hij echter gediskwalificeerd, omdat hij in de bocht net buiten zijn baan is gekomen.^[12]

bewerk Surinaamse prestaties

Zie Suriname op de Olympische Zomerspelen 2008 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Suriname doet met twee atleten en twee zwemmers mee. De sporters eindigen op hun onderdelen in de achterhoede. Wel loopt Kirsten Nieuwendam op de 200 meter een nieuw nationaal record.

bewerk Mascotte

De fuwa waren de vijf mascottes van deze Spelen. Ze zijn bedacht door Han Meilin en werden op 11 november 2005 onthuld, 1000 dagen voor de opening van de Spelen. Hun namen zijn Beibei, Jingjing, Huanhuan, Yingying en Nini en hardop uitgesproken vormen ze samen de zin Beijing huanying ni (Peking verwelkomt je).

bewerk Sportaccommodaties

Zie Sportaccommodaties van de Olympische Zomerspelen 2008 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

bewerk Sporten

Op deze Spelen stonden 28 olympische sporten op het programma. Deze vielen uiteen in 38 disciplines.

bewerk Medaillespiegel

Zie medaillespiegel van de Olympische Zomerspelen 2008 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 302 onderdelen werden medailles uitgereikt. Het IOC stelt officieel geen medailleklassement op, maar geeft desondanks een medailletabel ter informatie. In het klassement wordt eerst gekeken naar het aantal gouden medailles, vervolgens de zilveren medailles en tot slot de bronzen medailles. Een gouden medaille staat gelijk aan 5 zilveren, en een zilveren medaille staat gelijk aan 5 bronzen. Op die manier kan China boven de VS staan, terwijl de VS meer medailles heeft gehaald.

China eindigde als eerste in het medailleklassement met een totaal van 51 gouden medailles, het grootste aantal sinds de Sovjet-Unie in 1988 die er 55 wonnen. China nam de koppositie over van de Verenigde Staten dat het klassement als sinds 1996 aanvoerde. De Amerikanen wonnen wel met 110 stuks het grootst aantal medailles. Dit hadden ze sinds Los Angeles 1984 niet meer gehaald.

Een recordaantal van 87 landen wist tenminste één medaille te winnen. 55 landen wisten ten minste één gouden medaille te winnen. In de volgende tabel staat de top 10. Het gastland heeft een blauwe achtergrond. In de tabel staan ook de resultaten van de vijf Nederlandstalige deelnemende landen. Vetgedrukt is het grootst aantal medailles per categorie.

Plaats	Land	NOC	Goud	Zilver	Brons	Totaal
1	China	CHN	51	21	28	100
2	Verenigde Staten	USA	36	38	36	110
3	Rusland	RUS	23	21	28	72
4	Groot-Brittannië	GBR	19	13	15	47
5	Duitsland	GER	16	10	15	41
6	Australië	AUS	14	15	17	46
7	Zuid-Korea	KOR	13	10	8	31
8	Japan	JPN	9	6	10	25
9	Italië	ITA	8	10	10	28
10	Frankrijk	FRA	7	16	17	40
12	Nederland	NED	7	5	4	16
46	België	BEL	1	1	0	2
-	Aruba	ARU	-	-	-	-
-	Nederlandse Antillen	AHO	-	-	-	-
-	Suriname	SUR	-	-	-	-

bewerk Kalender

De volgende tabel geeft het programma van de Spelen per dag. Een blauw vakje betekent dat er die dag een onderdeel op het programma stonden, maar dat er geen medailles waren te winnen. Een geel vakje geeft aan dat er die dag medailles vielen te winnen en het getal staat voor het aantal finales.^[13]

bewerk Deelnemende landen

Deelnemende landen. Blauw: debuterend land. Groen: al eerder deelgenomen.

Aan de Spelen deden 204 Nationale Olympische Comités (NOC's) mee. Alhoewel het niet correct is, wordt een NOC vaak met een land gelijk gesteld. Op dit moment zijn er 205^[14] NOC's aangesloten bij het IOC. Alleen Brunei heeft zich op het laatste moment van deelname onthouden^[15]. Het aantal deelnemende "landen" is twee groter dan bij de vorige editie in Athene 2004.

Sinds de vorige Spelen is de politieke situatie in een aantal landen gewijzigd wat leidde tot de vorming van nieuwe NOC's. Zo zijn de Marshalleilanden sinds februari 2006 aangesloten bij het IOC.^[16] Tuvalu is sinds 2007 lid van de Olympische familie.^[17] In 2006 verliet Montenegro de unie met Servië. In 2004 namen ze nog gezamenlijk deel als Servië-Montenegro. Beide landen doen nu afzonderlijk mee. Servië nam de licentie van Servië-Montenegro over en het NOC van Montenegro werd in 2007 erkend.^[17]

In februari 2008 kondigde Kosovo eenzijdig de onafhankelijkheid van Servië aan. Deze nieuwe republiek neemt niet deel aan de Spelen omdat nog allerlei zaken geregeld moesten worden en het land door veel landen én door veel internationale sportbonden nog niet is erkend.^[18]

Noord-Korea en Zuid-Korea hebben overwogen om een gezamenlijk team naar de Spelen te sturen, maar dit ging uiteindelijk niet door.^[19][20] In het verleden namen beide landen soms gezamenlijk deel aan de openingsceremonie, maar ze deden nog nooit mee met één team. Begin 2006 bespraken ze dit met de president van het IOC.^[21] Begin 2007 werden de voorbereidingen verder uitgewerkt.^[20] Zuid-Korea wilde graag sporters selecteren op basis van prestaties, terwijl Noord-Korea graag evenveel sporters uit beide landen wilde selecteren.^[22] De NOC's kwamen niet tot overeenstemming, maar gaven aan in de toekomst verder te praten.^[23]

De onderstaande lijst geeft een overzicht van alle deelnemende landen. De naam van het land linkt naar de specifieke olympische pagina van dat land.