Tarzan.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Tarzan
Debuut Tarzan of the Apes
Bedacht door Edgar Rice Burroughs
Informatie
Volledige naam Lord Greystoke II
Soort Mens
Geslacht Man
Specialiteit Verhoogde zintuigen. Reflexen, behendigheid en spierkracht van ver boven normaal menselijke niveau.
Getrouwd met Jane
Nationaliteit Brits
Kunst & Cultuurportaal

Tarzan is een karakter dat bedacht werd door Edgar Rice Burroughs. Hij verscheen voor het eerst in het boek Tarzan of the Apes in 1914. Dit is een afgerond verhaal. Het was een groot succes, met het gevolg dat de schrijver nog 23 avonturen over Tarzan ging schrijven.

Inhoud

bewerk Personage

Tarzan is de verweesde zoon van aristocratische Engelse ouders die eind 19e eeuw stranden in Afrika wanneer hun schip wordt gekaapt. Ze proberen te overleven in het oerwoud aan de kust. Als zijn ouders overlijden wordt de pasgeboren Tarzan door de apin Kala geadopteerd en opgevoed door de apen. Tarzan’s echte naam is John Clayton, Lord Greystoke. Zijn naam Tarzan (blanke huid) krijgt hij van Kala.

Jaren later vindt Tarzan in het hutje van zijn echte ouders een aantal kinderboekjes, die zijn ouders met vooruitziende blik bij zich hadden. Met behulp van de plaatjes en letters leert hij zichzelf lezen en schrijven, maar de menselijke taal leert hij pas veel later - als hij door mensen wordt ontdekt. De eerste mensen die hij leert kennen zijn een jonge Amerikaanse vrouw genaamd Jane Porter en haar vader. Zij zijn samen met nog een paar mensen eveneens achtergelaten in Afrika door muiters. Tarzan en Jane ontmoeten elkaar en worden op slag verliefd. Wanneer Jane terugkeert naar Amerika, gaat Tarzan haar uiteindelijk achterna. In latere boeken zijn de twee getrouwd en hebben ze een zoon genaamd Jack.

bewerk Uiterlijk en vaardigheden

Tarzan wordt in het originele boek als een held met vrijwel geen slechte eigenschappen. Hij is een jonge, zeer atlethische blanke man met grijze ogen en zwart haar. Hij is vrij intelligent en leert makkelijk snel een nieuwe taal. Tarzan is stapelverliefd op Jane, en slaat in de boeken dan ook geregeld liefdesaanzoeken van andere vrouwen af.

Tarzan’s jarenlange leven in de jungle heeft hem vaardigheden gegeven welke die van de meeste mensen te boven gaan. Hij heeft extra scherpe zintuigen. Zo kan hij op kilometers afstand een vijand horen aankomen of gevaar ruiken. Hij kan gemakkelijk in bomen klimmen en ondanks zijn lichaamsbouw op zowel armen als benen lopen zoals gorilla’s dat doen. Hij staat erom bekend gemakkelijk roofdieren, gorilla’s en neushoorns tegen de grond te kunnen worstelen.

Tarzan kan met vrijwel elk dier uit de jungle communiceren. Tevens kan hij genezen van verwondingen die voor anderen dodelijk zouden zijn.

bewerk Impact

Tarzan een van de bekendste fictieve personages ter wereld. Behalve in meer dan twee dozijn boeken van Burroughs en een aantal van andere auteurs, duikt hij ook op in veel films, televisieseries, stripseries en hoorspelen.

Hoewel het auteursrecht op het originele verhaal van Tarzan inmiddels is verlopen in de Verenigde Staten, is de naam Tarzan nog wel auteursrechtelijk beschermd. Deze rechten zijn in handen van Edgar Rice Burroughs, Inc..

bewerk Kritiek

Het eerste Tarzan-boek was een groot succes, maar de latere boeken werden minder goed ontvangen. Een veel gehoord punt van kritiek was dat de boeken teveel een vaste formule aanhielden die telkens herhaald werd.

In de jaren 70 van de 20e eeuw kwam het kritiek dat de Tarzan-verhalen en films te racistisch waren. Zo werden de Afrikaanse inboorlingen die in de verhalen voorkwamen werden regelmatig op een stereotype en negatieve manier neergezet.

bewerk Boeken

bewerk Door Edgar Rice Burroughs

  1. Tarzan of the Apes (1912)
  2. The Return of Tarzan (1913)
  3. The Beasts of Tarzan (1914)
  4. The Son of Tarzan (1915)
  5. Tarzan and the Jewels of Opar (1916)
  6. Jungle Tales of Tarzan (1916,1917)
  7. Tarzan the Untamed (1919,1921)
  8. Tarzan the Terrible (1921)
  9. Tarzan and the Golden Lion (1922,1923)
  10. Tarzan and the Ant Men (1924)
  11. Tarzan, Lord of the Jungle (1927,1928)
  12. Tarzan and the Lost Empire (1929)
  13. Tarzan at the Earth's Core (1930)
  14. Tarzan the Invincible (1930,1931)
  15. Tarzan Triumphant (1932)
  16. Tarzan and the City of Gold (1932)
  17. Tarzan and the Lion Man (1933,1934)
  18. Tarzan and the Leopard Men (1935)
  19. Tarzan's Quest (1935,1936)
  20. Tarzan and the Forbidden City (1938)
  21. Tarzan the Magnificent (1936,1937)
  22. Tarzan and the Foreign Legion (1947)
  23. Tarzan and the Madman (1964)
  24. Tarzan and the Castaways (1941,1940,1940)

bewerk Nederlandse uitgave

Met uitzondering van de laatste twee zijn al deze verhalen in een Nederlandse vertaling uitgebracht. De meest complete serie werd in de jaren 1965 tot en met 1968 uitgebracht door uitgeversmaatschappij West-Friesland te Hoorn, in de zogenaamde 'Witte raven'-serie. De Nederlandse titels luiden daarbij als volgt:

  1. Tarzan van de apen
  2. De terugkeer van Tarzan
  3. Tarzan en zijn dieren
  4. De zoon van Tarzan
  5. Tarzan en de juwelen van Opar
  6. Tarzan in het oerwoud
  7. Tarzan de ontembare
  8. Tarzan de verschrikkelijke
  9. Tarzan en de gouden leeuw
  10. Tarzan en het mierenvolk
  11. Tarzan, heerser van het oerwoud
  12. Tarzan en het verloren rijk
  13. Tarzan in de onderwereld
  14. Tarzan de onoverwinlijke
  15. Tarzan triomfeert
  16. Tarzan in de gouden stad
  17. Tarzan en de leeuwman
  18. Tarzan en het luipaardenvolk
  19. Tarzan's waagstuk
  20. Tarzan en de verboden stad
  21. Tarzan de geweldige
  22. Tarzan en het vreemdelingenlegioen

bewerk Door andere auteurs

Na de dood van Burroughs hebben veel auteurs hun eigen Tarzan-verhalen gepubliceerd, vaak zonder toestemming van Burroughs’ nabestaanden of van zijn estate. In sommige gevallen werd de publicatie tijdig tegengehouden, maar veel boeken zijn toch in de handel genomen.

Een volledige bibliografie van in het Nederlands vertaalde werken van Edgar Rice Burroughs is te vinden op http://www.edgarriceburroughs.nl Edgar Rice Burroughs

bewerk Verfilmingen

De boeken van Burroughs hadden zoveel succes dat Hollywood interesse toonde voor verfilmingen van de boeken. Het verhaal, met held Tarzan, vriendin Jane en wilde dieren in de jungle, sprak het grote publiek aan.

Volgens de Internet Movie Database zijn er tussen 1918 en 1999 88 films gemaakt over Tarzan. De eerste Tarzanfilm kwam uit in 1918 met Elmo Lincoln als Tarzan. Dit was een stomme film. Ook de paar films die hierop volgden waren stomme films.

Vanaf 1932 werd Tarzan helemaal wereldberoemd, toen zwemkampioen Johnny Weissmuller de rol van Tarzan vertolkte. De succesvolste Tarzanfilms werden gemaakt tussen 1932 en 1948 met Johnny Weissmuller als Tarzan en Maureen O'Sullivan als Jane. De meest befaamde uitspraak van de verbaal weinig begaafde Tarzan ten overstaan van de eerste menselijke vrouw die hij in de gedaante van Maureen tegenkwam was: "Me Tarzan, you Jane!"

Al Weismullers opvolgers werden onvermijdelijk met hem vergeleken, maar nooit in gunstige zin. Tot 1970 zijn er nog Tarzanfilms en -televisieproducties gedraaid, die echter steeds minder met het origineel van Edgar Rice Burroughs te maken hadden.

In 1984 bracht regisseur Hugh Hudson de film Greystoke: The Legend of Tarzan, Lord of the Apes uit. Daarin gaat hij weer meer terug naar Burroughs' verhaal en word Tarzan niet meer zo dom uitgebeeld als in de Weismuller films.

Op het moment is de disney verfilming van Tarzan het meest bekend.

bewerk Andere media

bewerk Televisie

In 1958 nam filmacteur Gordon Scott drie afleveringen op voor een eventuele Tarzan-televisieserie. Deze serie kwam nooit van de grond.

In 1966 verscheen de eerste live-action Tarzan-serie op NBC . Deze serie, met Ron Ely in de hoofdrol, liep van 1966 tot 1968. Een animatieserie van Filmation getiteld Tarzan, Lord of the Jungle, werd uitgezonden van 1976–1977, gevolgd door het programma Batman/Tarzan Adventure Hour (1977–1978), Tarzan and the Super 7 (1978–1980), The Tarzan/Lone Ranger Adventure Hour (1980–1981), en The Tarzan/Lone Ranger/Zorro Adventure Hour) (1981–1982).

In de jaren 90 verschenen er weer twee live-action Tarzan-series: Tarzán (1991) en Tarzan: The Epic Adventures (1996). Van 2001 tot 2003 zond Disney de animatieserie The Legend of Tarzan uit, welke een spin-off was van hun animatiefilm.

De laatste tv-serie was Tarzan uit 2003, met Travis Fimmel in de hoofdrol. Deze serie werd al na acht afleveringen stopgezet.

bewerk Stripverhaal

Van Tarzan verschenen in Amerika tevens series stripverhalen. Deze verhalen zijn gedeeltelijk ook in het Nederlands vertaald en verschenen in verschillende uitgaven, zowel als Lilliput-strip, in stripformaat als op het in Europa gangbare stripboekenformaat.

bewerk Toneel

Reeds in 1921 werd het originele Tarzan-verhaal bewerkt tot een toneelstuk getiteld Tarzan of The Apes. Hoofdrollen werden vertolkt door Ronald Adair en Ethel Dwyer.

Omdat in 1943 geen Tarzan film vertoond mochten worden werd er in Den Haag een eigen werk opgevoerd. Nederland had op 5 maart 1943 een toneelstuk waarin Louis Bouwmeester, Wim Sonneveld en André Carell (Kesselaar) in meespeelden.[1] In 1976 schreef Richard O'Brien een musical getiteld "T. Zee," welke losjes gebaseerd was op Tarzan.

Op 10 mei 2006 ging de musical Tarzan in première. Deze musical was gebaseerd op de Disneyfilm. De musical werd in meerdere landen opgevoerd, waaronder in Nederland.

bewerk Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:
  1. ↑ Holland meets ERB - Theater

bewerk Externe links

Wikimedia Commons

All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.