|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Zagreb ([ˈzɑː.greb]?; Duits: Agram) is de hoofdstad van Kroatië en van de provincie Zagreb. De stad ligt in het noorden van het land, dicht bij de grens met Slovenië, en telde in 2005 973.667 inwoners. De stad Zagreb ligt aan de rivier de Sava en aan de voet van het gebergte Medvednica aan de rand van de Pannonische vlakte. Bestuurlijk vormt Zagreb een afzonderlijke provincie met circa 1 200.000 inwoners en het is tevens het bestuurscentrum van de provincie die de omgeving omvat (Zagrebačka županija). Groot-Zagreb huisvest ongeveer een op de vijf inwoners van Kroatië. Zagreb heeft diverse musea, waaronder het archeologisch museum, het Kroatische museum van natuurwetenschappen en het museum voor moderne kunsten.
bewerk NaamDe naam "Zagreb" kwam voor het eerst voor in 1094. Hij is afgeleid van het Kroatische in de slenk. De nu minder gebruikte, oudere Duitse naam "Agram" is afgeleid van "am Graben", wat hetzelfde betekent. Het Kroatische grab en het Duitse Grab zijn beide verwant aan het Nederlandse graf. Er zijn ook andere verhalen over de herkomst van de naam Zagreb. Één gaat over een Kroatische ban (leider van een bepaald gebied) die zijn leger door een verlaten gebied leidde, waardoor zijn soldaten dorstig werden. Omdat hij zo kwaad was stak hij zijn sabel in de grond en opeens spoot er water uit de grond. Hij gaf het bevel aan zijn soldaten om de bodem ("zagreb" in Kroatisch) bloot te leggen om bij het water te komen. Zo zou de stad aan zijn naam zijn gekomen. Sommigen denken dat het werkwoord zagreb (als in graven) ook met de benaming te maken heeft. Dit idee wordt gesteund door geleerden, omdat de stad achter een gat in de grond (graba) met water lag. Een andere theorie is dat Zagreb "plaats achter de heuvel" betekent ("za breg"), bijvoorbeeld achter de oever van de Sava, en dat de naam daarna veranderd is in Zagreb. Deze theorie wordt ondersteund door het feit dat de Sava vroeger dichterbij het centrum van de stad stroomde. Diep onder de grond in het midden in het centrum van Zagreb, bij de huidige Cvjetni trg ("Cvjetni plein") zijn stukken van een houten boot gevonden. Enkele geleerden gaan ervan uit dat de naam Zagreb geen Slavische herkomst heeft, net zomin als de Kroaten volgens hen Slaven zouden zijn. Zij menen dat de Kroaten oorspronkelijk Iraniërs zijn [bron?]. De naam Zagreb zou afstammen van het woord "za grebom" (achter de tombe). De tombe zou dan de tombe aan de straat Drziceva kunnen zijn, of een tombe in Gric of Kaptol die nog niet blootgelegd is. bewerk GeschiedenisZagreb werd in 1094 voor het eerst genoemd. In dat jaar stichtte de Hongaarse koning Ladislaus de Heilige er een bisdom op de heuvel Kaptol. Op een naburige heuvel ontwikkelde zich de burgerlijke tegenhanger van het kerkelijke Kaptol: Gradec. In de [[[zestiende eeuw]] ontwikkelden beide rivalen zich verder tot één stad. Onder Oostenrijks-Hongaars bewind, tot 1918, stond de stad bekend onder haar Duitse naam Agram. Zagreb lag overigens in het Hongaarse landsdeel en heet in het Hongaars Zágráb. Er hebben nooit veel Hongaren in Zagreb gewoond. Tegenwoordig is ruim 90% van de inwoners Kroaat en vormen de Serviërs de grootste minderheid. Zagreb lag aanvankelijk alleen op de linkeroever van de Sava. Het stadsdeel aan de zuidkant, Novi Zagreb, kwam pas halverwege de 20e eeuw tot ontwikkeling. Aan de zuidkant ligt ook de internationale luchthaven van Zagreb, Pleso. In 1953 en 2001 vonden in Zagreb Universele Esperantocongressen plaats. bewerk BevolkingZagreb is als grootste stad van het land de enige metropool in Kroatië waar meer dan één miljoen mensen wonen. Er wonen 1.088.841 mensen in de agglomeratie van Zagreb, waarbij ook de kleinere steden als Samobor, Velika Gorica en Zaprešić horen. Het officiële inwonertal is (per 2001) 779.145. Volgens gegevens van de politie wonen er in Zagreb 973.677 mensen en in de metropool Zagreb zouden meer dan 1,2 miljoen mensen wonen. Dit komt door een grote instroom van het platteland en uit andere Kroatische steden. In 2005 kreeg Zagreb er 80.000 nieuwe inwoners bij. De meerderheid van de bevolking (per 2001: 91,94%) is Kroatisch. Volgens diezelfde volkstelling behoren 40.066 mensen in Zagreb tot etnische minderheden. Serviërs vormen met 18.811 (2,41%) de grootste minderheid, gevolgd door 6204 (0,80%) Bosniakken, 3389 (0,43%) Albanezen, 3225 (0,41%) Slovenen, 1946 (0,25%) Roma, 1315 (0.17%) Macedoniërs, 1131 (0,17%) Montenegrijnen en nog enkele kleinere bevolkingsgroepen. bewerk Lokale overheidDe Stad Zagreb is een provincie binnen Kroatië. De regering van de stad wordt geleid door de burgemeester die gekozen wordt door de stadsraad. De huidige burgemeester van Zagreb is Milan Bandić (van de SDP). De stadsraad heeft als voorzitter Tatjana Holjevac (onafhankelijk) en bestaat uit 51 vertegenwoordigers van de volgende politieke partijen:
Deze gegevens zijn gebaseerd op de verkiezingsuitslagen van 2005. bewerk OmgevingHet gebied rond Zagreb wordt al sinds de prehistorie bewoond. Dit bevestigen archeologische vondsten uit het paleolithicum in de grot Veternica en opgravingen van de verwoeste Romeinse stad Andautonia vlak bij het huidige dorpje Ščitarjevo. De oude dorpjes rondom Medvednica zoals Šestine, Gračani en Remete liggen als een ring rond de stad en hebben ondanks de stadsuitbreiding hun tradities behouden, met onder meer folklore, klederdracht, Šestine-paraplu's en producten als gemberkoek. Vanaf de berg de Medvednica (Zagrebačka gora), met als hoogste punt Sljeme (1033 meter) heeft men een panoramisch overzicht op de metropool van Zagreb, de valleien van de rivieren de Sava en de Kupa en op de regio Hrvatsko Zagorje. Half januari 2005 werd op de Sljeme de World Ski Championship gehouden. Rond deze berg zijn verschillende dorpen met accommodaties en restaurants voor skiërs en wandelaars. Sljeme heeft vier afdalingen, drie skiliften en één stoeltjeslift. Bij de Medvednica ligt Medvedgrad, een middeleeuwse burcht uit de 13e eeuw die recent gerenoveerd is. Vanaf de heuvel heeft men een blik op de stad en de Schrijn van het Vaderland, een herdenkingsplaats met de eeuwige vlam, ter nagedachtenis aan de Kroaten die voor hun vaderland gestorven zijn. Reisorganisaties organiseren begeleide excursies door het gebied rondom Zagreb en stadsexcursies aan Zagreb. bewerk CultuurZagreb telt zo'n 20 theaters, waaronder het indrukwekkende Kroatisch Nationaal Theater, gebouwd in 1895. De concerthal "Vatroslav Lisinski", is vernoemd naar de componist van het eerste Kroatische opera. Deze zaal werd in 1973 gebouwd en wordt jaarlijks door 760.000 mensen bezocht. De grote zaal heeft 1847 stoelen en beslaat een oppervlakte van 2360m2. De kleinere zaal biedt plaats voor 304 mensen en beslaat 360m2. In Zagreb vinden vele binnenlandse en buitenlandse evenementen plaats, zoals het jaarlijkse Animafest (Wereld Festival voor animatiefilms), festival voor avant-garde muziek (om het jaar), het Festival van het Zagrebse Orkest en de beroemde bloemententoonstelling Floraart (aan het einde van mei en begin juni), een oldtimer rally, de Week van 20e-eeuwse Concertdans en Eurokaz en het internationale festival voor theater (in juni), met jaarlijkse evenementen. 's Zomers zijn er theateroptreden en concerten, voornamelijk in de Opperstad van Kroatië, deze zijn zowel binnen als buiten. In Zagreb vindt ook het oudste Kroatische muziekfestival Zagrebfest plaats, met popmuziek en internationale sportevenementen. Een ander groot feest is de Dag van de Stad Zagreb (op 16 november) dat uitbundig gevierd wordt aan het Jarunmeer aan de zuidwestrand van de stad. Op de berg Sljeme staat de 169 meter hoge TV Toren van Zagreb, met een gepland restaurant op 75 meter hoogte. bewerk MuseaZagreb heeft vele musea over de geschiedenis en cultuur van Zagreb en Kroatië, maar ook met collecties over Europa en de wereld. Samen bevatten de musea en galerijen zo'n 3,6 miljoen objecten, privé- en kerkcollecties niet meegerekend.
bewerk Souvenirs en gastronomieVele winkels, boetiekjes, warenhuizen en winkelcentra bieden een divers aanbod van kwaliteitskleren. Voor de liefhebber zijn er in Zagreb consumentenproducten van kristal, porselein en keramiek te vinden en ook manden, Kroatische wijnen en andere gastronomische producten. Een paar bijzondere souvenirs uit Zagreb zijn:
Vele restaurants in Zagreb bieden diverse specialiteiten uit de nationale en internationale keuken. Binnenlandse gerechten zijn kalkoen, eend of gans met mlinci (een soort pasta), štrukli (een kaasstrudel), sir i vrhnje (een soort kaas met room), kremšnite en traditionele notencake. Aangezien Zagreb relatief dichtbij de zee ligt bieden restaurants ook verse vis. Er zijn ook vele fastfood restaurants te vinden in Zagreb. bewerk Recreatie en sportEr zijn in Zagreb verscheidene locaties voor sport en recreatie.
bewerk InfrastructuurEr zijn vier belangrijke verbindingen:
Er zijn plannen om een snelwegtunnel door de Medvednica-bergen te boren. Deze moet de belangrijkste verbinding naar het noorden worden. De spoorlijn langs de rivier de Sutla en langs de belangrijkste route door Zagorje (Zagreb - Maribor - Wenen), alsook de aansluitingen met het Pannonische gebied van Hongarije (de spoorlijn van Zagorje, de weg en spoorlijn naar Varaždin - Čakovec en Koprivnica) zijn verbonden met truckroutes. De zuidelijke spoorlijn naar Split gaat via een route door het gebied de Lika. Deze spoorlijn werd in 2004 vernieuwd om een kortere reistijd (5 uur) mogelijk te maken. Er is ook een snellere spoorlijn door de vallei van de Una die op het moment alleen gebruikt wordt als verbinding met Bosnië en Herzegovina. De spoorlijn en snelweg (A3) langs de rivier de Sava gaat door Slavonië naar Belgrado en is één van de drukste wegen in Kroatië. Zagreb heeft een goed wegennet met verschillende snelwegen rondom de stad. Er zijn echter wel file- en parkeerproblemen bij het stadscentrum. Om deze op te lossen zijn er enkele parkeergarages met meer dekken gebouwd. Binnen de stad bestaat het openbaar vervoer uit twee nettend: bij het centrum zijn trams en in de buitenwijken zijn bussen. Het collectieve bedrijf ZET (Zagrebački Električni Tramvaj, de Elektrische Tram van Zagreb) wordt gesubsidieerd door de gemeente. Men is begonnen met een ambitieus programma om de oude trams te vervangen door moderne door aanschaf bij bedrijven als Končar elektroindustrija en in mindere mate de TŽV Gredelj. Er zijn 70 trams aangeschaft van het type TMK 2200, de laatste tram wordt waarschijnlijk in december 2007 geleverd, Men is bezig met een contract voor nog eens 100 trams. De kabeltrein Uspinjaca in het historische gedeelte van de stad is een toeristische trekpleister. Taxi's zijn er ook genoeg, maar deze zijn relatief prijzig. De laatste jaren ontwikkelt het staatsbedrijf HŽ (Hrvatske željeznice, Kroatische Spoorwegen) een netwerk in de buitengebieden van de metropool rondom Zagreb. De aanleg van een light rail staat ook gepland. Er moeten vijf lijnen komen, drie van west naar oost en twee van noord naar zuid. Alle lijnen zullen in het stadscentrum ondergronds gaan. De eerste lijn met in 2012 in werking zijn. De Luchthaven van Zagreb wordt jaarlijks door 1,7 miljoen reizigers bezocht. Er staat voor 2011 een nieuwe terminal gepland, waarvan de aanleg in 2008 moet beginnen. bewerk EconomieZagreb ligt in een industrieel gebied van Kroatië. Voorbeelden zijn de metaalverwerkende industrie, de productie van elektronische apparaten, de textielindustrie, de chemsiche industrie, de farmaceutische industrie (Pliva), drukkerijen, de leerindustrie, de houtverwerkingsindustrie en de papierindustrie. De stad heeft een bnp van €19.950 (2004) per inwoner. De consumentenprijzen liggen wel wat lager dan in de rest van West-Europa. In 2005 was 8% van de bevolking in Zagreb werkloos, ongeveer de helft van het nationaal gemiddelde. bewerk ToerismeZagreb is voor Kroatië een belangrijke toeristenplaats, niet alleen als doorgang van West- en Centraal-Europa naar de Adriatische Zee, maar ook als een toeristische bestemming. Vanaf het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog stroomden er jaarlijks ongeveer een half miljoen reizigers naar Zagreb toe, voornamelijk Oostenrijkers, Duitsers en Italianen. De stad zou nog veel meer toeristen kunnen trekken ware het niet dat velen Zagreb overslaan om naar de Kroatische kust te gaan en om andere historische steden te bezoeken als Dubrovnik, Šibenik en Zadar. In 1994 vierde Zagreb haar 900-jarig bestaan. In de loop der eeuwen is Zagreb niet alleen een culturele stad geworden met monumenten, musea en galerijen, maar ook een levendige stad met moderne winkels, kwaliteitsrestaurants en met faciliteiten voor sport en recreatie. Het historische gedeelte van de stad ten noorden van het plein van Ban Josip Jelačić bestaat uit de Opper Stad en het Kaptol, een middeleeuws complex van kerken, paleizen, musea, galerijen en regeringsgebouwen. De oude stad is te voet bereikbaar via het plein van Ban Josip Jelačić (het centrale gedeelte van Zagreb) of via de kabeltrein aan de straat Tomićeva. bewerk Bestuurlijke indelingHier volgt een lijst van de belangrijkste stadsdistricten (Kroatisch: "gradske četvrti"):
bewerk Partnersteden
bewerk Geboren in Zagreb
bewerk OverigDe Universiteit van Zagreb werd in 1669 gesticht. De faculteitsgebouwen en de dormen zijn overal in de stad terug te vinden. Andere faculteiten in Zagreb zijn delen van polytechnische scholen, verschillende gymnasia en andere middelbare scholen. De populairste voetbalclub uit Zagreb zijn NK Dinamo (met hun stadium in Maksimir) en HNK Zagreb (met hun stadium aan de Straat Kranjčevićeva). Zagreb heeft ook zijn eigen film industrie, de Zagreb Film. bewerk Externe link
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog. |